Menü
Formasyon Nedir, Nasıl Alınır?
Eğitim

Formasyon Nedir, Nasıl Alınır?

K
Kampusum
|
18 September 2025
|
7 dk okuma
Farklı bir lisans programından mezun olup öğretmenlik yapmayı hedefleyen birçok kişi için formasyon süreci önemli bir aşamadır. Eğitim fakültesi mezunu olmayan adaylar, bu program aracılığıyla öğretmenlik için gerekli olan temel becerileri edinir ve yasal yetkinlik kazanır. Formasyon, öğretmenlik için gerekli resmi yeterliliği sunarken aynı zamanda sınıf yönetimi, iletişim ve ölçme-değerlendirme gibi alanlarda mesleki donanım kazandırır.

Formasyon Nedir?

Formasyon, öğretmenlik mesleğine adım atmak isteyen lisans mezunlarının alması gereken öğretmenlik eğitimi sertifikasını ifade eder. Bu eğitim, yalnızca alan bilgisine sahip olmanın yeterli olmadığı durumlarda, öğretme sürecine dair temel becerileri kazandırmayı amaçlar. Adaylara sınıf yönetimi, öğrenci ile etkili iletişim, ölçme-değerlendirme yöntemleri gibi konularda yetkinlik kazandırılır.Özellikle eğitim fakültesi dışındaki bölümlerden mezun olan ancak öğretmen olmak isteyen bireyler için formasyon programları büyük önem taşır. Bu programlar, belirli üniversiteler ya da yetkilendirilmiş kurumlar tarafından dönemsel olarak açılır ve belirlenen koşulları sağlayan adaylara yöneliktir. Eğitim sonunda verilen sertifika, öğretmenlik başvurularında resmi bir yeterlilik belgesi olarak kabul edilir.

Formasyon Ne İşe Yarar?

Formasyon eğitimi, kişinin alanında uzman olduğunu ve sahip olduğu bilgileri öğrencilere etkili biçimde aktarabildiğini belgelendirir. Formasyon, devlet okullarında sözleşmeli ya da kadrolu öğretmenlik başvurusu yapabilmenin, KPSS öğretmenlik sınavına girmenin ve özel okullarda öğretmen olarak görev almanın önünü açar.Ayrıca eğitim sektöründe profesyonel olarak ilerlemek isteyen bireyler için yasal ve akademik bir altyapı oluşturur. Kısacası formasyon, öğretmenlik mesleğine geçişin resmi ve zorunlu adımıdır.

Kimler Formasyon Alabilir?

Formasyon eğitimi, belirli kriterleri sağlayan lisans öğrencileri ve mezunlara yönelik açılmaktadır. Genel şartlar şu şekildedir:
  • Öncelikle öğretmenlik yapmaya uygun bir lisans programından mezun olmak (örneğin: Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Fizik, Biyoloji, Matematik, Felsefe vb.)
  • YÖK’ün belirlediği öğretmenlik alanlarına karşılık gelen bölümlerden mezun olmak veya öğrenci olmak
  • Belirlenen kontenjan ve başarı sıralaması şartlarını karşılamak
Her üniversite kendi kontenjanlarını ve başvuru koşullarını ayrı ayrı açıklamaktadır. Bu nedenle formasyon eğitimi almayı planlayan adayların, başvuru yapmak istedikleri kurumların duyurularını yakından takip etmesi önemlidir.

Formasyon Eğitimi Nasıl Alınır?

Formasyon almak için izlenmesi gereken adımlar belirli bir sistem dahilindedir. Bu süreci aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

1. Duyuruları Takip Etmek

Formasyon eğitimi belirli dönemlerde açıldığı için başvurular genellikle üniversitelerin web sitelerinde ya da YÖK duyurularında paylaşılır. Adayların güncel açıklamaları takip ederek başvuru tarihlerini kaçırmaması gerekir.

2. Başvuru Süreci

Adaylar, ilan edilen tarihler arasında online ya da şahsen başvuru yapabilirler. Başvuru sırasında diploma, transkript ve kimlik fotokopisi gibi belgeler istenebilir. Öğrenciler için öğrenci belgesi de talep edilebilir.

3. Değerlendirme ve Kesin Kayıt

Başvuruların ardından, başvuru yapan adayların mezuniyet alanları ve not ortalamalarına göre sıralama yapılır. Kontenjan dahilinde kabul edilen adaylar için kesin kayıt işlemleri başlatılır.

4. Eğitim Süreci

Pedagojik formasyon eğitimi genellikle iki dönemden oluşur. Bu süre zarfında teorik ve uygulamalı dersler verilir. Eğitimin içeriğinde şu gibi dersler yer alır:
  • Eğitim Bilimine Giriş
  • Öğretim İlke ve Yöntemleri
  • Sınıf Yönetimi
  • Ölçme ve Değerlendirme
  • Rehberlik
  • Öğrenci Psikolojisi
  • Öğretmenlik Uygulaması

5. Sertifika ve Mezuniyet

Eğitimi başarıyla tamamlayan adaylara pedagojik formasyon sertifikası verilir. Bu belge, öğretmenlik başvurularında MEB tarafından tanınan resmi bir belgedir.

Formasyon Eğitimi Ne Kadar Sürer?

Formasyon eğitimi genellikle iki akademik dönemde (yaklaşık bir yıl) tamamlanır. Eğitim hem teorik dersleri hem de uygulamalı öğretmenlik stajını kapsar. Bazı üniversitelerde yoğunlaştırılmış programlarla daha kısa sürede de verilebilir, ancak standart süre çoğunlukla iki dönemdir.

Formasyon Eğitimi Nerelerde Alınır?

Formasyon programı sunan kurumlar genellikle üniversitelerin eğitim fakülteleridir. Ancak her üniversite her dönem formasyon açmaz. YÖK tarafından yetkilendirilen üniversitelerin listesi dönemsel olarak paylaşılır. En çok formasyon açan üniversitelerden bazıları şunlardır:
  • Gazi Üniversitesi
  • İstanbul Üniversitesi
  • Ankara Üniversitesi
  • Marmara Üniversitesi
  • Hacettepe Üniversitesi
  • Ege Üniversitesi

Formasyon Eğitimi Almanın Avantajları

Formasyon eğitimi, öğretmenlik yolunda ilerlemek isteyenler için önemli bir destek sağlar. Sunduğu yetkinliklerle bireyin mesleki donanımını artırırken, eğitim alanında profesyonel bir kimlik kazandırır.

Devlet Okullarında Sözleşmeli veya Kadrolu Öğretmen Olabilme İmkanı

Formasyon belgesi, öğretmenlik yapmaya uygun lisans bölümlerinden mezun olmuş bireylerin Milli Eğitim Bakanlığı kadrolarında görev alabilmesi için gereklidir. Bu belge sayesinde mezunlar KPSS öğretmenlik puan türüyle atanabilir, önce sözleşmeli sonra kadrolu öğretmen olarak devlet okullarında çalışabilir. Formasyon olmadan bu süreçte başvuru yapılamaz.

Özel Okullarda Öğretmenlik Yapabilmek İçin Yasal Yeterlilik

Formasyon eğitimi, yalnızca kamu okullarında değil, özel okullarda da öğretmenlik yapabilmenin ön koşullarından biridir. Pek çok özel eğitim kurumu, öğretmen istihdamında pedagojik formasyon sertifikasını zorunlu tutar. Bu belge, adayın hem alan bilgisine sahip olduğunu hem de öğretme yöntemleriyle öğrenci psikolojisi konusunda yetkinliğe ulaştığını gösterir.

KPSS Öğretmenlik Sınavına Girme Hakkı

Formasyon belgesi olmayan adaylar, KPSS’nin öğretmenlik branşına yönelik sınavlarına başvuramaz. Pedagojik formasyon eğitimi, bu sınavlara katılım hakkı kazandırarak öğretmenlik atamalarına başvuru yapılmasının önünü açar. Bu sayede bireyler, devlet okullarında görev almak için yasal yeterliliğe sahip olur.

Alan Bilgisinin Yanı Sıra Pedagojik Yeterliliğin Geliştirilmesi

Bir alanda akademik bilgiye sahip olmak, o bilgiyi etkili bir şekilde öğretebilmek anlamına gelmez. Formasyon eğitimi, bireylerin sınıf yönetimi, ölçme-değerlendirme, rehberlik, öğrenci davranışlarını analiz etme gibi temel öğretmenlik becerilerini kazanmasını sağlar. Bu da öğretme sürecinde daha donanımlı, bilinçli ve etkili bir duruş kazandırır.

Eğitim Sektöründe Daha Profesyonel ve Güvenilir Bir Kimlik

Formasyon eğitimini tamamlayan bireyler, eğitim sektöründe hem yasal olarak tanınan hem de pedagojik olarak yeterli kabul edilen kişiler olarak öne çıkar. Bu da yalnızca öğretmenlik başvurularında değil, özel ders platformlarında, eğitim danışmanlıklarında ve çeşitli kurs merkezlerinde daha güvenilir bir profil oluşturmalarına yardımcı olur. Özellikle öğrenci velileri, pedagojik yeterliliğe sahip öğretmen adaylarını tercih etme eğilimindedir.

Formasyon Yerine Geçen Alternatifler Var mı?

Son yıllarda formasyon eğitimi konusunda çeşitli değişiklikler gündeme gelmiştir. Bazı dönemlerde formasyon uygulamasının kaldırıldığı ya da yüksek lisans programlarına entegre edildiği açıklanmıştır. Özellikle öğretmenlik meslek bilgisi tezli yüksek lisans programları, formasyon yerine geçebilecek nitelikte değerlendirilmiştir. Ancak bu uygulamalar döneme ve YÖK kararlarına göre değişebildiği için adayların güncel bilgilere erişmesi oldukça önemlidir.

Formasyon Eğitimi ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Formasyon eğitimi ücretli mi?

Formasyon programları genellikle ücretlidir. Ücretler üniversiteye göre değişmekle birlikte dönemlik veya yıllık olarak alınabilir.

Her lisans mezunu formasyon alabilir mi?

Yalnızca öğretmenlik yapılabilecek alanlara karşılık gelen bölümlerden mezun olanlar formasyon programlarına başvurabilir.

Formasyon almak öğretmen atamasını garanti eder mi?

Formasyon sertifikası, öğretmenlik için bir ön koşuldur ancak KPSS ve mülakat gibi süreçler de gereklidir. Sertifika tek başına atama garantisi sunmaz.
Kategori: Eğitim
Paylaş:
K

Kampusum

Kampusum.co editör ekibi tarafından hazırlanan içerik.

İlgili Yazılar

Bu yazıyla ilgili diğer içerikleri keşfedin

Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?
Eğitim

Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?

Yatay geçiş, üniversite öğrencilerinin başka bir üniversite veya bölüme geçiş yapmasını sağlayan önemli bir fırsattır.

Kampusum 09 Dec 2024

Daha fazla içerik keşfet

Kariyer, staj ve kişisel gelişim hakkında yüzlerce içerik seni bekliyor.

Promotional Background
Etkinlikler & İlanlar ve Çok Daha Fazlasını Keşfet!

İlginizi çeken etkinliklerden fırsat dolu ilanlara kadar, hayatınızı renklendirecek her şey burada. Keşfetmeye hazır olun!